Όποιος έχει βρεθεί μέσα σε “hotzone” είναι δύσκολο να περιγράψει τον άνθρωπο που μόλις έχει σωθεί και βρίσκεται έξω από ένα πλημμυρισμένο ή καμένο σπίτι, έχοντας πλέον μοναδική περιουσία ό,τι φοράει και τίποτα άλλο. Τα πρώτα λίγα 24ωρα μετά από μια μεγάλη καταστροφή στην περιοχή που έχει πληγεί επικρατεί το απόλυτο χάος. Μπορεί να υπάρχει νερό και ιατρική βοήθεια σε συγκεκριμένα σημεία, όμως λίγα τετράγωνα παρακάτω ίσως να υπάρχουν πληγέντες που ακόμα δεν το γνωρίζουν, γιατί δεν υπάρχει τρόπος να το πληροφορηθούν. Αντίστοιχα, κάποιος ίσως προσπαθεί να βρει τρόπο να στείλει φάρμακα στους πληγέντες, αλλά δεν ξέρει σε ποιον, που, πως, πότε. Αυτό είναι το περίφημο “last mile gap”.
Το “Ground Zero” είναι αυτό που λείπει σε εκείνα τα πρώτα 24ωρα της καταστροφής. Το φτιάξαμε μια χούφτα φίλων και συναδέλφων με διαφορετικές εμπειρίες και γνώσεις, από επαγγελματίες Υγείας, διασώστες, full-stack web developers ή και εντελώς άσχετων με όλα αυτά. Σκοπός μας είναι να μαζέψουμε όλα τα διαθέσιμα δωρεάν εργαλεία σε ένα μέρος και να προετοιμάσουμε ένα τέτοιο «πακέτο» για άμεση ενεργοποίηση, μέσα σε 1-2 ώρες το πολύ, μετά από κάποια μεγάλη καταστροφή. Στις μεγάλες επιχειρήσεις οι διασωστικές οργανώσεις εφαρμόζουν αυτό που ονομάζεται COP (“Common Operational Picture”) για τις διασώσεις, ενώ παράλληλα ή αμέσως μετά οι ανθρωπιστική βοήθεια οργανώνεται γύρω από ένα σύστημα μεταφοράς-καταγραφής-διαχείρισης (logistics) που ονομάζεται 4W (“Who, What, Where, When”). Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι διαθέσιμο στους πληγέντες, για τα απλά, καθημερινά πράγματα που έχουν ανάγκη αμέσως μετά την καταστροφή. Αυτός είναι ο σκοπός ύπαρξης του GZteam.
Σαν παράδειγμα, ένα από τα πράγματα που είδαμε στο Μάτι (2018) τις αμέσως επόμενες μέρες της πυρκαγιάς ήταν ηλικιωμένοι άνθρωποι που ήταν ακόμη στα σπίτια τους αλλά δεν είχαν τρόπο να προμηθευτούν τα φάρμακά τους, να μεταβούν σε γιατρό ή απλά να μετακινηθούν για να πάρουν το φαγητό της ημέρας. Υπήρχαν εθελοντές με αυτοκίνητα που κάθε μέρα τους βοηθούσαν στη μετακίνησή τους ή μοίραζαν μερίδες φαγητού πόρτα-πόρτα στα σπίτια. Υπήρχαν ζώα που είχαν μείνει πίσω και κάποιος έπρεπε να πάει να δει αν επιβίωσαν, αν χρειάζονται ιατρική περίθαλψη και αν έχουν τροφή και νερό. Όλα αυτά τα απλά καθημερινά πράγματα δεν τα αναλαμβάνει καμία κεντρική υπηρεσία ή φορέας της Πολιτείας, καθώς έχουν πολύ πιο σύνθετα και άλλης κλίμακας προβλήματα να επιλύσουν. Εκείνη τη στιγμή υπάρχουν μόνο οι εθελοντές και η αυτο-οργάνωση της τοπικής κοινότητας, με τη βοήθεια άλλων εθελοντών και προσφορών όσων από απόσταση προσπαθούν να μάθουν πώς μπορούν να βοηθήσουν. Το ίδιο συνέβη στις πλημμύρες στη Μάνδρα (2017), στις πυρκαγιές στη βόρεια Εύβοια (2021), αλλά και στα νησιά πρώτης υποδοχής στις μεγάλες προσφυγικές ροές (2015-2016). Τα εργαλεία του GZteam είναι ακριβώς για αυτά, να βοηθήσουν στην αυτό-οργάνωση των τοπικών εθελοντικών ομάδων και να επικοινωνήσουν την πληροφορία από και προς την πληγείσα περιοχή, «οριζόντια» και άμεσα, συμπληρωματικά προς την «κάθετη» πληροφόρηση από την Πολιτεία.
Η πλατφόρμα εργαλείων του GZteam είναι κάτι που φτιάξαμε και ευχόμαστε να μην χρησιμοποιήσουμε ποτέ. Όμως πρέπει να είναι εκεί, διαθέσιμα για εκείνη τη μέρα ή νύχτα που θα συμβεί, με live χάρτες κατάστασης, καταγραφή αναγκών και προσφορών για βοήθεια, αναφορές σημείων κινδύνου, στοιχεία επικοινωνίας με φορείς και εθελοντικές ομάδες. Σχεδόν όλα τα εργαλεία είναι συνδεδεμένα, έτσι ώστε οι χάρτες και οι συλλογή δεδομένων (forms/sheets) να γίνεται αυτόματα, με όλα δημόσια διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή με ελάχιστη ανάγκη εσωτερικής διαχείρισης. Όλο το στήσιμο γίνεται με 100% δωρεάν εργαλεία και μηδενικό κόστος, έτσι ώστε το ίδιο ακριβώς να μπορεί να στηθεί και από άλλη αντίστοιχη ομάδα, χρησιμοποιώντας αυτά εδώ ως παράδειγμα.
Έχουμε υποσχεθεί να βρούμε τρόπο κάποιοι να «τρέξουν» όλη τη ροή για τουλάχιστον τρία ή τέσσερα 24ωρα non-stop με βάρδιες, μέχρι η αυτό-οργάνωση και η Πολιτεία να βρούνε τα πατήματά τους στην περιοχή της καταστροφής, όπως αργά ή γρήγορα γίνεται πάντα. Σημειώστε τα links κάπου, αχρείαστα να είναι.
