Κι ας μην χρειαστεί ποτέ

 Όποιος έχει βρεθεί μέσα σε “hotzone” είναι δύσκολο να περιγράψει τον άνθρωπο που μόλις έχει σωθεί και βρίσκεται έξω από ένα πλημμυρισμένο ή καμένο σπίτι, έχοντας πλέον μοναδική περιουσία ό,τι φοράει και τίποτα άλλο. Τα πρώτα λίγα 24ωρα μετά από μια μεγάλη καταστροφή στην περιοχή που έχει πληγεί επικρατεί το απόλυτο χάος. Μπορεί να υπάρχει νερό και ιατρική βοήθεια σε συγκεκριμένα σημεία, όμως λίγα τετράγωνα παρακάτω ίσως να υπάρχουν πληγέντες που ακόμα δεν το γνωρίζουν, γιατί δεν υπάρχει τρόπος να το πληροφορηθούν. Αντίστοιχα, κάποιος ίσως προσπαθεί να βρει τρόπο να στείλει φάρμακα στους πληγέντες, αλλά δεν ξέρει σε ποιον, που, πως, πότε. Αυτό είναι το περίφημο “last mile gap”.

Το “Ground Zero” είναι αυτό που λείπει σε εκείνα τα πρώτα 24ωρα της καταστροφής. Το φτιάξαμε μια χούφτα φίλων και συναδέλφων με διαφορετικές εμπειρίες και γνώσεις, από επαγγελματίες Υγείας, διασώστες, full-stack web developers ή και εντελώς άσχετων με όλα αυτά. Σκοπός μας είναι να μαζέψουμε όλα τα διαθέσιμα δωρεάν εργαλεία σε ένα μέρος και να προετοιμάσουμε ένα τέτοιο «πακέτο» για άμεση ενεργοποίηση, μέσα σε 1-2 ώρες το πολύ, μετά από κάποια μεγάλη καταστροφή. Στις μεγάλες επιχειρήσεις οι διασωστικές οργανώσεις εφαρμόζουν αυτό που ονομάζεται COP (“Common Operational Picture”) για τις διασώσεις, ενώ παράλληλα ή αμέσως μετά οι ανθρωπιστική βοήθεια οργανώνεται γύρω από ένα σύστημα μεταφοράς-καταγραφής-διαχείρισης (logistics) που ονομάζεται 4W (“Who, What, Where, When”). Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι διαθέσιμο στους πληγέντες, για τα απλά, καθημερινά πράγματα που έχουν ανάγκη αμέσως μετά την καταστροφή. Αυτός είναι ο σκοπός ύπαρξης του GZteam.

Σαν παράδειγμα, ένα από τα πράγματα που είδαμε στο Μάτι (2018) τις αμέσως επόμενες μέρες της πυρκαγιάς ήταν ηλικιωμένοι άνθρωποι που ήταν ακόμη στα σπίτια τους αλλά δεν είχαν τρόπο να προμηθευτούν τα φάρμακά τους, να μεταβούν σε γιατρό ή απλά να μετακινηθούν για να πάρουν το φαγητό της ημέρας. Υπήρχαν εθελοντές με αυτοκίνητα που κάθε μέρα τους βοηθούσαν στη μετακίνησή τους ή μοίραζαν μερίδες φαγητού πόρτα-πόρτα στα σπίτια. Υπήρχαν ζώα που είχαν μείνει πίσω και κάποιος έπρεπε να πάει να δει αν επιβίωσαν, αν χρειάζονται ιατρική περίθαλψη και αν έχουν τροφή και νερό. Όλα αυτά τα απλά καθημερινά πράγματα δεν τα αναλαμβάνει καμία κεντρική υπηρεσία ή φορέας της Πολιτείας, καθώς έχουν πολύ πιο σύνθετα και άλλης κλίμακας προβλήματα να επιλύσουν. Εκείνη τη στιγμή υπάρχουν μόνο οι εθελοντές και η αυτο-οργάνωση της τοπικής κοινότητας, με τη βοήθεια άλλων εθελοντών και προσφορών όσων από απόσταση προσπαθούν να μάθουν πώς μπορούν να βοηθήσουν. Το ίδιο συνέβη στις πλημμύρες στη Μάνδρα (2017), στις πυρκαγιές στη βόρεια Εύβοια (2021), αλλά και στα νησιά πρώτης υποδοχής στις μεγάλες προσφυγικές ροές (2015-2016). Τα εργαλεία του GZteam είναι ακριβώς για αυτά, να βοηθήσουν στην αυτό-οργάνωση των τοπικών εθελοντικών ομάδων και να επικοινωνήσουν την πληροφορία από και προς την πληγείσα περιοχή, «οριζόντια» και άμεσα, συμπληρωματικά προς την «κάθετη» πληροφόρηση από την Πολιτεία.

Η πλατφόρμα εργαλείων του GZteam είναι κάτι που φτιάξαμε και ευχόμαστε να μην χρησιμοποιήσουμε ποτέ. Όμως πρέπει να είναι εκεί, διαθέσιμα για εκείνη τη μέρα ή νύχτα που θα συμβεί, με live χάρτες κατάστασης, καταγραφή αναγκών και προσφορών για βοήθεια, αναφορές σημείων κινδύνου, στοιχεία επικοινωνίας με φορείς και εθελοντικές ομάδες. Σχεδόν όλα τα εργαλεία είναι συνδεδεμένα, έτσι ώστε οι χάρτες και οι συλλογή δεδομένων (forms/sheets) να γίνεται αυτόματα, με όλα δημόσια διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή με ελάχιστη ανάγκη εσωτερικής διαχείρισης. Όλο το στήσιμο γίνεται με 100% δωρεάν εργαλεία και μηδενικό κόστος, έτσι ώστε το ίδιο ακριβώς να μπορεί να στηθεί και από άλλη αντίστοιχη ομάδα, χρησιμοποιώντας αυτά εδώ ως παράδειγμα.

Έχουμε υποσχεθεί να βρούμε τρόπο κάποιοι να «τρέξουν» όλη τη ροή για τουλάχιστον τρία ή τέσσερα 24ωρα non-stop με βάρδιες, μέχρι η αυτό-οργάνωση και η Πολιτεία να βρούνε τα πατήματά τους στην περιοχή της καταστροφής, όπως αργά ή γρήγορα γίνεται πάντα. Σημειώστε τα links κάπου, αχρείαστα να είναι.

Αυτό είναι το Ground Zero

Τι είναι το "Ground Zero"; 

Το Ground Zero ή "GZ" είναι μια συλλογή από ελεύθερες υπηρεσίες στο διαδίκτυο, πρωτόκολλα και διαδικασίες που επιτρέπουν την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση του περίφημου προβλήματος "last mile gap" σε περιστατικά εκτεταμένων φυσικών καταστροφών. Η πλατφόρμα GZ δεν υποκαθιστά τους επίσημους φορείς και υπηρεσίες.

Τι είναι το "last mile gap";

Στις μεγάλες φυσικές καταστροφές, όπως σεισμοί, πυρκαγιές ή πλημμύρες με μεγάλη ένταση και σε εκτεταμένες περιοχές, συχνά όλο το δίκτυο πληροφόρησης του πληθυσμού εντός των περιοχών αυτών έχει σοβαρότατα προβλήματα ή καταρρέει εντελώς τα πρώτα 24ωρα μετά το συμβάν. Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι διαθέσιμες συνδέσεις στο διαδίκτυο, στο δίκτυο κινητής ή σταθερής τηλεφωνίας, συχνά ούτε από τις αρμόδιες Αρχές τις πρώτες ώρες ή μέρες, μέχρι σταδιακά να επανέλθει η λειτουργία τους. Στο διάστημα αυτό ο πληθυσμός της περιοχής και τα θύματα βρίσκονται πίσω από ένα νοητό "φράγμα πληροφόρησης", αδυνατώντας να επικοινωνήσουν προς τα έξω ή να λάβουν έγκαιρη πληροφόρηση από έξω, παρότι η φυσική απόσταση από τις οργανώσεις αρωγής και ιατρικής βοήθειας συχνά δεν είναι μεγαλύτερη από 1-2 χλμ από το "σημείο μηδέν" ("ground zero").

Ποιοι είναι και τι κάνουν τα μέλη του "Ground Zero";

Η ομάδα "GZteam" αποτελείται από λίγους αφοσιωμένους εθελοντές. Οι ειδικότητες και οι γνώσεις τους καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο δραστηριοτήτων και επαγγελματικής εμπειρίας, από πρώτους αναποκριτές (first responders), πυροσβέστες και διασώστες μέχρι προγραμματιστές full-stack, τεχνικούς δικτύων και μηχανικούς τηλεπικοινωνιών. Πρακτικά είναι μια ομάδα συνεργατών, συναδέλφων, φίλων, μερικοί από τους οποίους συναντώνται κάθε μέρα ή άλλοι γνωρίζονται μόνο μέσω του διαδικτύου. Σκοπός τους είναι να διατηρούν σε ετοιμότητα τα εργαλεία του GZ και όταν χρειαστεί να τα ενεργοποιήσουν μέσα στις πρώτες 2 ώρες το πολύ μετά από κάποια μεγάλη φυσική καταστροφή, έτσι ώστε να διευκολύνουν με τον ταχύτερο και πιο αποτελεσματικό τρόπο την αυτο-οργάνωση εθελοντικών ομάδων και την αντιμετώπιση του "last mile gap" για τους πληγέντες.

Υπάρχει κόστος στη χρήση του GZ;

Όχι, απολύτως κανένα. Όλα τα εργαλεία έχουν επιλεγεί εξ' ορισμού ως ήδη διαθέσιμα δωρεάν στο διαδίκτυο και χωρίς καμία απαίτηση φιλοξενίας (hosting) σε ξεχωριστούς servers. Αυτό επιτρέπει αφ' ενός το μηδενικό διαχειριστικό κόστος και αφ' ετέρου τη δυνατότητα "αντιγραφής" των ίδων εργαλείων και πρακτικών από άλλες αντίστοιχες εθελοντικές ομάδες, για τον ίδιο σκοπό.

Συνδέεται το GZ με κάποια κερδοσκοπική ή διαφημιστική ενέργεια;

Όχι, απολύτως καμία. Η GZteam αποτελείται εξ' ολοκλήρου από εθελοντές και όλα όσα περιλαμβάνονται στα εργαλεία GZ έχουν πρακτική χρήση για την αυτο-οργάνωση εθελοντών και τη δημόσια πληροφόρηση. Εκτός συγκεκριμένων ενεργειών συλλογής δεδομένων με ρητή συγκατάθεση χρηστών, όπως για παράδειγμα η υποβολή αιτήματος για ιατρική βοήθεια ή η ανακοίνωση προσφοράς ανθρωπιστικού υλικού μέσω αντίστοιχων σελίδων, το GZ δεν συλλέγει ούτε διατηρεί κανενός είδους προσωπικά δεδομένα, ούτε διακινεί τέτοια δεδομένα προς τρίτους για οποιονδήποτε σκοπό.

Ποιος μπορεί να γίνει μέλος του GZteam;

Η GZteam είναι τόσο μικρή όσο χρειάζεται. Κάθε φορά, ανάλογα με το περιστατικό, ενεργοποιούνται κατά το δυνατόν ελάχιστα μέλη. Σκοπός του GZ είναι μόνο ο συντονισμός και η διάχυση της πληροφορίας. Η κύρια βοήθεια σε περιπτώσεις τέτοιων γεγονότων είναι προς τα θύματα, με παρουσία στο πεδίο ή με την προσφορά ανθρωπιστικής βοήθειας. Αυτό πρέπει να είναι η πρώτη προτεραιότητα όλων μας. Παρόλα αυτά, αν κάποιος/κάποια πιστεύει ότι οι γνώσεις, η επαγγελματική εμπειρία και κυρίως η διαθεσιμότητα του/της είναι κατάλληλα για συμμετοχή στις απαιτήσεις της GZteam, μπορεί να επικοινωνήσει μέσω email για περαιτέρω πληροφορίες. Ευχαριστούμε εκ των προτέρων για την πρόθεση.

Τι σημαίνει το λογότυπο του GZteam;

Το λογότυπο είναι ένα απλό σήμα που παραπέμπει στη ναυτική σημαία του συμβόλου "Κ" ή "Kilo", το οποίο επίσης έχει το νόημα του μηνύματος "επιθυμώ να επικοινωνήσω" ("desire to communicate"). Για τα δύο χρώματα του λογότυπου GZ, αντί κίτρινο-μπλε, έχουν επιλεγεί τα πορτοκαλί-μπλε, που είναι το διεθνές αναγνωριστικό των σημάτων της Πολιτικής Προστασίας (αντιμετώπιση καταστροφών). Το σύμβολο "i" συμβολίζει την πληροφορία, ενώ το σύμβολο "+" είναι διεθνές αναγνωριστικό δήλωσης βοήθειας (κλήση ή παροχή). Ο διαγώνιος αντί κάθετος διαχωρισμός των χρωμάτων συμβολίζει την παροχή πληροφορίας "από πάνω" από τα τηλεπικοινωνιακά μέσα, προς όσους χρειάζονται ή παρέχουν βοήθεια "κάτω" στο πεδίο της καταστροφής. Δεν έχουν συμπεριληφθεί πολύπλοκα χρώματα, σχήματα ή κείμενο, έτσι ώστε η ψηφιοποιημένη μορφή του λογότυπου σε αρχεία .jpg ή .png να είναι ελάχιστου μεγέθους (bytes) και να επιβαρύνεται όσο το δυνατό λιγότερο η μετάδοση δεδομένων σε ασταθή ή υπερφορτωμένα δίκτυα, όπως συνήθως συμβαίνει στις περιοχές που έχουν πληγεί από καταστροφές.